Gölgeyi doğru tanımlamak
“Gölge” tek bir koşul değildir. Bir ağacın altındaki seyrek gölge ile iki bina arasındaki kuzey cephe aynı bitkiyi taşımaz. Seçime başlamadan önce alanı gün içinde birkaç kez gözlemleyip doğrudan güneş alan süreyi not etmenizi öneririz.
- Yarı gölge: Günde 3–5 saat doğrudan güneş, tercihen sabah güneşi.
- Gölge: Günde 3 saatten az doğrudan güneş, gün boyu dolaylı ışık.
- Derin gölge: Neredeyse hiç doğrudan güneş yok; yoğun ağaç altı ya da dar avlular.
Önerdiğimiz 10 bitki
Aşağıdaki liste, İç Anadolu ve kıyı iklimlerinde denediğimiz ve bakım açısından sorun çıkarmayan türlerden oluşuyor.
| Bitki | Latince adı | Tür | Işık | Not |
|---|---|---|---|---|
| Hosta | Hosta spp. | Çok yıllık | Gölge | Nemli, humuslu toprak sever |
| Şimşir | Buxus sempervirens | Çalı | Yarı gölge – gölge | Budamaya çok uygun, çit için ideal |
| Aukuba | Aucuba japonica | Çalı | Gölge | Alacalı yapraklarıyla karanlık köşeleri aydınlatır |
| Fatsia | Fatsia japonica | Çalı | Gölge | İri, parlak yapraklı; rüzgârdan korunmalı |
| Ortanca | Hydrangea macrophylla | Çalı | Yarı gölge | Bol su ister; çiçek rengi toprağın pH’ına göre değişir |
| Kartopu | Viburnum tinus | Çalı | Yarı gölge | Kış çiçeği, kuraklığa görece dayanıklı |
| Noel gülü | Helleborus spp. | Çok yıllık | Gölge | Kış sonunda çiçek açar |
| Pachysandra | Pachysandra terminalis | Yer örtücü | Gölge | Ağaç altlarında çimin yerine |
| Ophiopogon | Ophiopogon japonicus | Yer örtücü | Yarı gölge – gölge | Bordür ve basamak araları için |
| Sarmaşık | Hedera helix | Tırmanıcı | Gölge | Duvar ve zemin örtüsü; kontrollü kullanılmalı |
Gölgeli bahçede rengi çiçekten çok yaprak dokusu ve tonuyla kurmak daha kalıcı sonuç verir.
Toprak ve sulama
Gölgeli alanlarda toprak daha geç kurur; aşırı sulama kök çürümesinin en sık nedenidir. Damla sulama hattını güneşli zonlardan ayırmak ve süreyi kısaltmak gerekir. Dikimden önce toprağa organik madde eklemek, özellikle ağaç altlarında kök rekabetini dengeler.
Yerleşim önerileri
- Uzun boylu çalıları (Fatsia, Aukuba) arka plana, yer örtücüleri öne yerleştirin.
- Açık renkli ve alacalı yapraklı türlerle karanlık köşeleri aydınlatın.
- Patika kenarlarında Ophiopogon gibi düşük boylu bordür bitkileri kullanın.